Εφετείο Λάρισας 

(Σύνθεση Μονομελούς)

Αριθ. 47/2026

Δικαστής: Δ. Τσίτσιας, Εφέτης

Δικηγόροι: Δ.-Α. Λόκα, Δ. Μπουρότζικα

Ένταξη εδαφικών εκτάσεων στο σχέδιο πόλης. Διάκριση μεταξύ βασικού (μεταβαλλόμενου) και νέου ακινήτου επί αγωγής διόρθωσης πρώτης εγγραφής. Η πράξη εφαρμογής συνιστά πρωτότυπο τρόπο κτήσης κυριότητας από το φερόμενο ιδιοκτήτη και ο αληθινός κύριος μπορεί να ασκήσει διεκδικητική αγωγή για το νέο ακίνητο, όπως αυτό έχει διαμορφωθεί με τα νέα γεωχωρικά στοιχεία, μετά την καταχώρηση της πράξης εφαρμογής στο Κτηματολόγιο. Eάν όμως η διεκδίκηση αφορά τμήμα μόνο του ακινήτου, αντικείμενο της είναι μόνο η αξία των εξ αδιαιρέτου ποσοστών του οικοπέδου [Άρθρα 12 ν. 1337/ 1983 (νυν. 48 π.δ. 14/27.7.1999 Κώδικας Βα­σικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας), 49 §§ 2 & 3 ν. 947/ 1979, 6 §§ 1 & 2 ν. 2664/1998]. 

«…. Από τις διατάξεις του άρθρου 12 του ν. 1337/1983 για επέκταση των πολεοδομικών σχεδίων και οικιστική ανάπτυξη και ήδη 48 του π.δ. της 14/27.7.1999 «Κώδικας Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας» - ΚΒΠΝ, σε συνδυασμό με εκείνες του άρθρου 49 §§ 2 και 3 του ν. 947/1979 περί οικιστικών περιοχών, συνάγεται ότι με την κύρωση της πράξης εφαρμογής της πολεοδομικής μελέτης οριστικοποιούνται οι αναφερόμενες σε αυτήν εδαφικές μεταβολές, σε συσχετισμό με τους φερόμενους ιδιοκτήτες τους, οι οποίοι από την μεταγραφή της κυρωτικής της πράξης εφαρμογής απόφασης του Νομάρχη (και ήδη Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας) αποκτούν με πρωτότυπο τρόπο την κυριότητα επί των αναγραφομένων- νέων- ιδιοκτησιών (οικοπέδων), υπό την προϋπόθεση ότι είναι κύριοι των ακινήτων (συνήθως αγρών) που αποτέλεσαν τη βάση διαμόρφωσής τους. Αν δεν συντρέχει η προϋπόθεση αυτή, ο αληθινός κύριος του ως άνω βασικού (αρχικού) ακινήτου, επικαλούμενος την κυριότητά του αυτή (επί του αρχικού ακινήτου) μπορεί να διεκδικήσει το αντίστοιχο που διαμορφώθηκε, ασκώντας τη σχετική (διεκδικητική ή και αναγνωριστική) αγωγή κατά του φερόμενου στον κτηματολογικό πίνακα ως δικαιούχου ή των διαδόχων του (ΟλΑΠ 1236/1982, ΟλΣτΕ 1730/2000, δημ. στη ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 292/2018, ΑΠ 2248/2014 ΤΝΠ ΑΠ). Από τα παραπάνω [και ιδίως το ως άνω άρθρο 49 § 3 ν. 947/1979, που εφαρμόζεται εδώ αναλογικά, «εάν το εισφερόμενον ακίνητον διεκδικείται υπό τρίτου, από της μεταγραφής του παραχωρητηρίου αντικείμενον της δίκης καθίσταται το νέον ακίνητον. Επί διεκδικήσεως τμήματος ή ιδανικού μεριδίου επί του εισφερομένου ακινήτου αντικείμενον αυτής καθίσταται από της ως άνω μεταγραφής η αξία του, επιφυλασσομένης της εφαρμογής των άρθρων 1097 και 1099 του αστικού κώδικος...»] συνάγεται σαφώς ότι αυτός ο οποίος διεκδικούσε δικαίωμα κυριότητας σε μεταβαλλόμενο, κατ' εφαρμογή του ν. 1337/1983, ακίνητο, μετά τη μεταγραφή ή καταχώριση στο Εθνικό Κτηματολόγιο της κυρωθείσας πράξης εφαρμογής και της συνακόλουθης απόσβεσης του δικαιώματός του επί του ακινήτου αυτού (μεταβαλλόμενου ή βασικού), δικαιούται να διεκδικήσει το νέο ακίνητο, το οποίο στα πλαίσια των ρυθμίσεων του ίδιου νόμου τυχόν περιήλθε στον φερόμενο στην πράξη εφαρμογής ως κύριο του μεταβληθέντος ακινήτου - καθ' ου η αρχική διεκδίκηση ή, όταν διεκδικείται τμήμα ή ιδανικό μερίδιο του εισφερομένου ακινήτου, την αξία του (τμήματος ή μεριδίου) και προφανώς όχι το ίδιο το μεταβληθέν ακίνητο το οποίο ανήκει πλέον στην κυριότητα τρίτου, κατά του οποίου δεν παρέχεται στον διεκδικούντα καμία αξίωση, ούτε από τις προαναφερόμενες διατάξεις αλλά ούτε από οποιαδήποτε διάταξη νόμου, εφόσον ο τρίτος αυτός αποκτά την κυριότητα πρωτοτύπως και δεν είναι διάδοχος του φερόμενου ως αρχικού κυρίου του μεταβληθέντος ακινήτου. Σε κάθε περίπτωση, όταν η δίκη αφορά τμήμα ή ιδανικό μερίδιο επί του εισφερομένου ακινήτου, αντικείμενό της μπορεί να είναι μόνο η αξία των εξ αδιαιρέτου ποσοστών του νέου ακινήτου (ΟλΑΠ 1236/1982, ΟλΣτΕ 1730/2000, ΑΠ 1577/2024, ΑΠ 1474/2023, ΑΠ 1117/2023, ΑΠ 292/2018, ΑΠ 2248/ 2014). Δηλαδή, καθιερώνεται από τις ανωτέρω διατάξεις μία ιδιότυπη διεκδικητική αγωγή, χωρίς να αποκλείεται και μόνο αναγνωριστική (ΑΠ 1703/ 2012), με την οποία ο πραγματικός δικαιούχος του βασικού (μεταβαλλόμενου) ακινήτου, επικαλούμενος την κτηθείσα με νόμιμο τρόπο κυριότητα επ' αυτού (βασικού ακινήτου) και στρεφόμενος κατά του «ανακριβώς» φερόμενου στον κτηματολογικό πίνακα της πράξης εφαρμογής ως δικαιούχου ή των διαδόχων του, αιτείται την απόδοση του νέου οικοπέδου, που προέκυψε από την πράξη εφαρμογής. Εάν, όμως, επικαλείται ότι είναι συγκύριος του βασικού ακινήτου, ή κύριος τμήματος του βασικού ακινήτου, η αξίωσή του (ενοχική πλέον) περιορίζεται στην αντίστοιχη αξία των εξ αδιαιρέτου ποσοστών του νέου ακινήτου (ΑΠ 1761/2025 ΤΝΠ ΑΠ) … Στην προκείμενη περίπτωση η εκκαλουμένη δέχθηκε ότι η παραπάνω αγωγή των ήδη εφεσιβλήτων, με το περιεχόμενο που εκτέθηκε λεπτομερώς στη § ΙΙ της παρούσας, ήταν παραδεκτή και νόμιμη ως αγωγή διόρθωσης των πρώτων εγγραφών. Ωστόσο, κατά τον αυτεπάγγελτο έλεγχο από το παρόν Δικαστήριο του αγωγικού δικογράφου, κρίνεται ότι σε αυτό σωρεύονται παραδεκτά (218 ΚΠολΔ): α) αναγνωριστική αγωγή ότι κατά το χρόνο κύρωσης της με αριθμό 2/2008 πράξης εφαρμογής ο ενάγων ήταν κύριος του περιγραφόμενου στην αγωγή τμήματος του «βασικού» (μεταβαλλόμενου) ακινήτου (για την αναγνώριση αυτή έχει έννομο συμφέρον ο ενάγων, διότι αποτελεί προδικαστικό ζήτημα της ενοχικής αξίωσης κατά τα εκτιθέμενα στη σκ. ΙΙΙ.β.) και β) αγωγή διόρθωσης των πρώτων κτηματολογικών εγγραφών, η οποία, ωστόσο, είναι μη νόμιμη. Τούτο δε διότι ο ενάγων και ήδη εκκαλών ζητεί την διόρθωση της πρώτης εγγραφής που αφορά τμήμα του γεωτεμαχίου με ΚΑΕΚ … - επικαλούμενος ως αιτία κτήσης τη γονική παροχή από τον πατέρα του, δυνάμει του με αριθμό …. συμβολαίου της Συμβολαιογράφου Λάρισας …, νόμιμα μετεγγραμμένου στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Λάρισας στον τόμο …. και με αριθμό … – ενώ το ανωτέρω γεωτεμάχιο, όπως και ο ίδιος αναφέρει, δημιουργήθηκε με τη αριθμό … πράξη εφαρμογής, που κυρώθηκε με την με αριθμό … απόφαση του Νομάρχη Λάρισας, η οποία μεταγράφηκε την … στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Λάρισας στον τόμο … και με αριθμό … με ιδιοκτήτη, όπως και στην πρώτη κτηματολογική εγγραφή που ακολούθησε, το εναγόμενο. Κατά τα εκτεθέντα ωστόσο στην οικεία νομική σκέψη (ΙΙΙ.β.) η κυρωτική της πράξης εφαρμογής απόφαση αποτελεί τίτλο πρωτότυπης κτήσης της κυριότητας και ο ενάγων δεν μπορεί να αιτηθεί τη διόρθωση των πρώτων εγγραφών στο οικείο κτηματολογικό φύλλο στο όνομά του επικαλούμενος μόνο τον τίτλο επί του βασικού ακινήτου, που πλέον δεν έχει νομική και τεχνική οντότητα για το Εθνικό Κτηματολόγιο και δεν αποτυπώνεται στα κτηματολογικά διαγράμματα, πρωτίστως διότι ο τίτλος κτήσης αυτός αναφέρεται σε διαφορετικό ακίνητο, ήτοι το βασικό (αγροτεμάχιο), δηλ. δεν υπάρχει ταυτότητα ακινήτου, αφού τα γεωχωρικά στοιχεία του γεωτεμαχίου είναι διαφορετικά (βλ. και ΜΕφΘ 1271/2021, ΕπιθΑκ 2022. 345). Ως εκ τούτου το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλουμένη έκρινε νόμιμη την αγωγή διόρθωσης πρώτων εγγραφών έσφαλε περί την ερμηνεία και εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 6 §§ 1-2 του ν. 2664/1998 σε συνδυασμό με την διάταξη του άρθρου 12 του ν. 1337/1983, το σφάλμα του δε αυτό λαμβάνεται υπόψη αυτεπαγγέλτως (σκ. ΙΙΙ.α).

Ν.Γ.Ν.